Stad Gent heeft een positief advies gegeven over het windturbinedossier op de site van Volvo Trucks in Oostakker. Dat is niet de eindbeslissing, maar wel een belangrijk bestuurlijk en politiek signaal. En wie het advies aandachtig leest, ziet geen geruststellend verhaal. Men ziet een dossier waarin op meerdere cruciale punten ernstige vragen blijven bestaan.
454 bezwaarschriften, maar toch al een positief advies
Tijdens het openbaar onderzoek werden 454 bezwaarschriften ingediend. Dat aantal toont hoe breed en ernstig de bezorgdheid in de buurt leeft.
Opvallend is dat Stad Gent al negen dagen na het einde van het openbaar onderzoek een gunstig advies heeft uitgebracht.
Opmerkelijk is ook dat Stad Gent in hetzelfde advies aangeeft dat er nog een aanvullend advies zal worden opgesteld waarin de bezwaren en opmerkingen inhoudelijk zullen worden beoordeeld.
Dat roept een fundamentele vraag op: hoe kan men vandaag al positief adviseren, terwijl men tegelijk erkent dat de inhoudelijke beoordeling van de bezwaren nog niet afgerond is?
Een ongunstig advies van het Agentschap voor Natuur en Bos
Een van de scherpste passages in het dossier komt niet van de buurt, maar van het Agentschap voor Natuur en Bos.
ANB gaf een ongunstig advies omdat de telrapporten niet in het dossier teruggevonden werden en ook de berekeningen rond vogelmortaliteit onvoldoende duidelijk waren om het dossier volwaardig te beoordelen.
In gewone taal betekent dat: de natuurimpact kon volgens ANB niet degelijk worden beoordeeld. In zo’n situatie hoort voorzichtigheid voorop te staan.
Tegelijk blijkt uit de natuurstudie onder meer dat er voor vleermuizen volgens de risicoatlas wel degelijk een mogelijk risico bestaat ter hoogte van WTN1, terwijl het uitgevoerde vleermuizenonderzoek beperkt bleef in opzet. Opvallend is ook dat de aanvraag wel degelijk het rooien van vergunningsplichtige bomen en beplanting omvat, terwijl de natuurstudie zelf aangeeft dat gewone dwergvleermuizen lokaal juist jagen langs de bomenrijen aan de oost- en zuidrand van het gebied.
Toch kiest Stad Gent voor een positief advies. Opvallend is ook dat over de impact op het vlakbij gelegen Wonderwoud als recreatieve groenpool nauwelijks wordt gesproken. In de projectstukken wordt Wonderwoud vooral als natuurgebied benaderd, terwijl de betekenis ervan als nabijgelegen groene ruimte en belevingsplek voor bezoekers nauwelijks zichtbaar mee wordt afgewogen.
Repowering voor maximalisatie, maar zonder geheugen van de locatie
Een fundamentele spanning in dit dossier is de manier waarop “repowering” wordt gebruikt.
In de projectstukken wordt repowering expliciet voorgesteld als een kans om een bestaande windzone optimaal en maximaal in te vullen. De logica is duidelijk: geschikte locaties zijn schaars, dus dezelfde zone moet opnieuw worden gebruikt voor minder, maar grotere en productievere turbines met een hogere energieopbrengst.
Tegelijk wordt diezelfde aanvraag op meerdere plaatsen behandeld alsof zij grotendeels los staat van de bestaande exploitatiegeschiedenis van deze site. De repoweringsaanvraag wordt uitdrukkelijk onderscheiden van de hernieuwingsaanvraag voor de huidige turbines.
Net daar wringt het.
Wie repowering gebruikt om grotere projectparameters en maximale opbrengst te verantwoorden, kan niet tegelijk doen alsof dezelfde locatie bijna op een schoon blad beoordeeld mag worden. Een site met bijna twee decennia exploitatie heeft geen blanco verleden. Zo’n locatie heeft een geheugen. Een overheid die dit dossier ernstig beoordeelt, zou zich dus niet alleen moeten afvragen hoeveel extra energie hier geproduceerd kan worden, maar ook wat de bestaande exploitatie op deze plek in werkelijkheid heeft geleerd over hinder, gevoeligheid van de omgeving en de betrouwbaarheid van theoretische modellen.
Geluid vraagt beperkingen en controle achteraf
Ook op vlak van geluid is het advies veelzeggend.
De geluidsnormen in de avond en nacht kunnen volgens het advies enkel gehaald worden als de turbines in een beperkte geluidsmodus draaien. Daarnaast legt Stad Gent als bijzondere voorwaarde op dat er binnen de zes maanden na ingebruikname controlemetingen moeten gebeuren, inclusief immissiemetingen bij de meest kritische woningen.
Dat betekent dat ook hier niet gewoon wordt vastgesteld dat het project zonder meer goed zit. De aanvaardbaarheid steunt op beperkingen en latere controle.
Zonder ingrepen overschrijdt slagschaduw de norm
Bij slagschaduw zien we dezelfde logica.
Het advies stelt dat zonder milderende maatregelen de wettelijke normen zouden worden overschreden bij 50 representatieve woningen. Daarom wordt een automatische stilstandregeling opgelegd.
Ook hier blijkt dus dat de hinder niet vanzelf beperkt blijft, maar actief moet worden ingeperkt om juridisch aanvaardbaar te zijn.
Veiligheid raakt aan de ruimte voor passanten en fietsers
Stad Gent behandelt ook het aspect veiligheid. Daarbij steunt de stad in hoofdzaak op de veiligheidsstudie van studiebureau Embridge, die besluit dat het plaatsgebonden mensrisico en groepsrisico voldoen aan de gehanteerde criteria.
Toch valt ook hier iets op in de projectstukken. De aanvrager acht het nodig om expliciet te verduidelijken dat de wieken van WTN1 zullen overdraaien over een deel van de Smalleheerweg, die vandaag als interne weg “Volvolaan” wordt gebruikt. Tegelijk wordt benadrukt dat het fietspad naast die weg, dat tot voor kort nog door omwonenden en passanten werd gebruikt, buiten de relevante risicoafstand blijft.
Dat is veelzeggend. Het toont dat veiligheid hier niet alleen een theoretische oefening is binnen contouren en normen, maar ook raakt aan de concrete ruimte rond de site en aan de manier waarop die ruimte vandaag of recent nog werd gebruikt. Net daarom is het relevant hoe Stad Gent dit uiteindelijk beoordeelt.
Ook de bemaling is geen detailpunt
Ook de bemaling wordt in dit dossier niet als een louter technisch detail behandeld. Stad Gent erkent zelf dat het droogtrekken van de ruimere omgeving levensbedreigend kan zijn voor aanwezige bomen.
Daarom wordt als bijzondere voorwaarde opgelegd dat in de periode van 15 maart tot 15 oktober, bij droogte die 10 dagen aanhoudt, bevloeiing of infiltratie moet worden voorzien waar nodig, in overleg met de Groendienst of een boomexpert. Ook uit de projectstukken blijkt trouwens dat voor het bemalingswater bijkomende controle en zuivering nodig zijn.
Dat is veelzeggend. Ook hier blijkt dus dat de werken niet zonder risico zijn voor de omgeving, maar slechts aanvaardbaar worden geacht mits bijkomende beschermingsmaatregelen.
Stad Gent erkent zelf dat het dossier onvolledig is
Op het vlak van mobiliteit bevat het advies een passage die moeilijk te negeren valt.
De stad schrijft zelf dat de twee nieuwe windturbines in een bestaande parking komen te staan, waardoor parkeerplaatsen verdwijnen. Tegelijk stelt men vast dat in het dossier niet wordt vermeld hoeveel parkeerplaatsen verdwijnen of waar die gecompenseerd worden.
Die informatie had volgens de stad eigenlijk in het dossier moeten zitten.
Toch wordt ook dit punt uiteindelijk als aanvaardbaar beschouwd.
Wat blijft er dan over?
Als men alle gevoelige punten samenlegt, ontstaat een duidelijk beeld.
- Er is een ongunstig natuuradvies wegens ontbrekende of onduidelijke gegevens.
- De repowering-logica wordt gebruikt om grotere turbines en maximale energieopbrengst te verantwoorden, terwijl de bestaande exploitatiegeschiedenis van deze locatie veel minder zwaar lijkt mee te wegen.
- Er zijn geluidsbeperkingen nodig in de avond en nacht.
- Er is automatische stilstand nodig voor slagschaduw.
- Voor veiligheid volgt de stad vooral de studie van de aanvrager.
- Stad Gent erkent zelf dat het droogtrekken van de ruimere omgeving levensbedreigend kan zijn voor aanwezige bomen.
- Voor mobiliteit ontbreken volgens de stad zelf gegevens die in het dossier hadden moeten zitten.
- Over de mogelijke impact op de waarde van woningen in de omgeving wordt in het advies met geen woord gerept, terwijl dit voor omwonenden een reële economische zorg is.
- Ook voor de 454 bezwaren moest volgens het advies zelf nog een aanvullend beoordelingsdocument volgen.
Dat alles samen maakt dit positieve advies moeilijk te rijmen met de ernst van de openstaande vragen.
Besluit
454 bezwaarschriften.
Een ongunstig natuuradvies.
Een dossier met voorwaarden, lacunes en controles achteraf.
En toch een positief advies.
Wij vinden dat bewoners beter verdienen dan dit.
Geen geruststellende verpakking.
Geen politieke samenvatting.
Wel een eerlijke en ernstige beoordeling van wat er werkelijk in het dossier staat.
Daarom blijven wij dit dossier kritisch opvolgen, inhoudelijk ontleden en publiek benoemen waar de redenering van Stad Gent tekortschiet.
Link naar advies Stad Gent: https://ebesluitvorming.gent.be/zittingen/25.1008.5138.1634/agendapunten/26.0402.9987.4168