Vlaams minister van Omgeving en Landbouw Jo Brouns (CD&V) heeft een omgevingsvergunning verleend voor de bouw en exploitatie van twee nieuwe windturbines op de site van Volvo Trucks in Oostakker.
Het gaat om turbines met een maximale tiphoogte van 225 meter, een rotordiameter van maximaal 175 meter en een vermogen van maximaal 9 MW per turbine. De vergunning geldt voor onbepaalde duur.
In zijn eigen omzendbrief schuift de Vlaamse overheid voor dergelijke grootschalige turbines een richtinggevende afstand van driemaal de tiphoogte tot woningen in woongebied naar voren. Voor turbines van 225 meter is dat ongeveer 675 meter.
In de beslissing erkent minister Brouns zelf dat de werkelijke afstanden hier slechts ongeveer 300 tot 350 meter bedragen. De richtinggevende afstand wordt dus ongeveer gehalveerd. Volgens onze telling liggen binnen een straal van 700 meter rond de twee turbines ongeveer 700 adressen.
Toch krijgt het project in essentie groen licht.
Dat is zonder twijfel een zware tegenslag voor de buurt. De Vlaamse overheid schuift voor omwonenden een richtinggevende afstand naar voren, maar zet dat uitgangspunt in dit dossier terzijde zodra het een hinderpaal vormt voor het project.
1.435 ondertekenaars worden “een petitielijst”
Tijdens het eerste openbaar onderzoek werden honderden bezwaarschriften ingediend.
Tijdens het tweede openbaar onderzoek werd onze gezamenlijke bezwaarpetitie door 1.435 mensen ondertekend.
In de tekst van de petitie werd uitdrukkelijk gevraagd om iedere identificeerbare ondertekenaar als een afzonderlijke bezwaarindiener te registreren.
In de ministeriële beslissing is van dat aantal echter niets terug te vinden. De beslissing vermeldt alleen: “Er werden 42 bezwaarschriften en een petitielijst ingediend.”
De beslissing vermeldt dus nergens dat die ene “petitielijst” 1.435 ondertekenaars vertegenwoordigt. Het uitzonderlijke aantal mensen dat zich tegen dit project heeft uitgesproken, blijft daardoor volledig buiten beeld. Vervolgens wordt in één zin gesteld dat de bezwaren uit het tweede openbaar onderzoek
dezelfde aspecten bevatten als de bezwaren uit het eerste openbaar onderzoek.
Een vergunningsprocedure is uiteraard geen stemming waarbij de meerderheid automatisch gelijk krijgt. Toch vinden wij het bijzonder problematisch dat 1.435 identificeerbare ondertekenaars in de uiteindelijke beslissing worden herleid tot de administratieve vermelding “een petitielijst”.
Het gaat daarbij niet alleen om een getal. Achter iedere handtekening zit een buurtbewoner die de moeite heeft genomen zich te informeren en zich via de gezamenlijke bezwaarpetitieformeel tegen een project uit te spreken dat zijn of haar leefomgeving ingrijpend kan veranderen.
Geluid blijft afhankelijk van bridage en latere controle
De aanvraag vermeldt een maximaal brongeluid van 107,8 dB(A) per turbine. Tegelijk stond in de aanvraag zelf al dat de turbines tijdens de avond en nacht niet op dat maximale niveau kunnen worden geëxploiteerd zonder de geldende geluidsnormen te overschrijden.
Eneco stelde daarom zelf het volgende reductieschema voor:
- WTN1: maximaal 103 dB(A) tijdens de avond en nacht.
- WTN2: maximaal 104 dB(A) tijdens de avond en nacht.
De minister neemt dat reeds in de aanvraag opgenomen schema over als bijzondere vergunningsvoorwaarde. Het gaat dus niet om een bijkomende toegeving of verstrenging die pas na de beoordeling werd opgelegd, maar om een essentieel onderdeel van de manier waarop Eneco het project zelf als vergunbaar heeft voorgesteld.
Stad Gent vroeg bovendien om de lagere geluidsniveaus ook overdag toe te passen tijdens weekends en wettelijke feestdagen en om bijkomende bronmetingen aan de turbines uit te voeren. De minister legt geen van beide bijkomende maatregelen op. Volgens de beslissing volstaat een meting van het geluidsniveau op de omliggende beoordelingspunten en hebben afzonderlijke bronmetingen geen meerwaarde.
Het definitieve turbinetype is nog niet gekozen. Daardoor ligt ook de concrete technische modulering nog niet vast. De exploitant moet pas binnen drie maanden na de ingebruikname rapporteren hoe de gekozen turbines precies zullen worden teruggeschakeld. Eén verplichte controlegeluidsmeting moet uiterlijk zes maanden na de start van de exploitatie plaatsvinden.
De vergunning aanvaardt het project dus op basis van de geluidsreductie die Eneco zelf al had voorgesteld.
Publieke investering en lokale rechtvaardigheid blijven buiten beeld
Op korte afstand van het project wordt al jarenlang met publieke middelen geïnvesteerd in het Wonderwoud. Deze groenpool moet voor Oostakker en Lochristi ruimte bieden aan natuur, rust en recreatie, als groene tegenhanger van de omliggende industrie en infrastructuur.
Het Wonderwoud wordt in de beslissing wel vermeld, maar vrijwel uitsluitend vanuit een beperkte ecologische toetsing. Omdat de belangrijkste natuurwaarden volgens de studies voldoende ver van de turbines liggen, wordt besloten dat geen betekenisvolle natuureffecten worden verwacht.
Wat daarbij buiten beeld blijft, is de bredere publieke investering in dit gebied en de impact van twee turbines van 225 meter op de landschappelijke en recreatieve beleving ervan. De vraag hoe deze grootschalige industriële ontwikkeling zich verhoudt tot de jarenlange uitbouw van een publieke groenpool, krijgt in de beslissing geen herkenbare inhoudelijke afweging.
Ook voor de rechtstreeks getroffen buurt blijft de verdeling van lasten en voordelen bijzonder ongelijk. Hoewel in het aanvraagdossier wordt verwezen naar burgerparticipatie via Energent, bevat de vergunning geen afdwingbare voorwaarde die de rechtstreeks getroffen omwonenden inspraak, compensatie of een concreet lokaal voordeel toekent. De visuele impact, geluidshinder, slagschaduw en onzekerheid over hun woonomgeving worden dus wel door de buurt gedragen, zonder dat daar een bindende tegemoetkoming tegenover staat.
De minister schuift die bezwaren terzijde omdat compensatie, waardevermindering en het ontbreken van een lokaal voordeel volgens de beslissing geen beoordelingsgronden zijn binnen een omgevingsvergunningsprocedure.
Dat kan juridisch het antwoord zijn. Voor de buurt maakt het de uitkomst daarom nog niet rechtvaardig.
Wat gebeurt er nu
We gaan niet doen alsof dit goed nieuws is. Het is een belangrijke overwinning voor Eneco, Volvo en Energent, en een zware teleurstelling voor de buurt.
Maar de beslissing betekent niet dat alle mogelijkheden zijn uitgeput.
Tegen het ministerieel besluit kan binnen 45 dagen na de betekening een beroep tot vernietiging worden ingesteld bij de Raad voor Vergunningsbetwistingen.
We bekijken daarom met spoed of een beroep juridisch haalbaar is en of het praktisch en financieel voldoende breed gedragen kan worden. We willen geen verwachtingen creëren die we niet kunnen waarmaken en zullen verder communiceren zodra daarover voldoende duidelijkheid bestaat.
Dank aan iedereen die een bezwaar indiende, de petitie ondertekende, informatie verspreidde of op een andere manier hielp.
De beslissing is gevallen. Het dossier is daarmee nog niet noodzakelijk afgesloten.
Bron: ministerieel besluit OMV/2025094553.